

















- 22 grudnia - podpisanie umowy między Fiatem i Motoimportem o licencji na produkcję modelu 125p (nazwanym roboczo "13/15"). Przy szampanie: z lewej dyrektor POLMO Tadeusz Wrzaszczyk, z prawej dyrektor Fiat Auto Armando Fiorelli (organizator produkcji Fiata w Polsce w okresie międzywojennym):Samochód był swoistą hybrydą. Fiat 125 odziedziczył płytę nośną z modelu 1500C produkowanego w latach 1964-1968. Polski Fiat po poprzedniku 125-ki dostał również cały układ napędowy (zastosowano jedynie nową prądnicę prądu zmiennego) i jezdny oraz deskę rozdzielczą. Hamulce pochodziły z nowszego modelu. Drzwi z podstawowej wersji modelu 124. Elementami przynależącymi tylko do modelu 125p okazały się maska przednia i klapa bagażnika, zderzaki, przednia atrapa (lampy z 1300/1500) i błotnik tylny (wlew paliwa po lewej stronie - przejęty po 1300/1500. Fiat 125 miał wlew z prawej strony). Ciekawy jest egzemplarz poniżej:


Jest to wersja przedprodukcyjna. Dach pochodzi z modelu 124 (ostatecznie znalazły się tam wloty powietrza jak w modelu 125), dekle z modelu 125 (w seryjnej produkcji montowano wzór z 1300/1500, moim zdaniem dużo ładniejszy), klosze kierunkowskazów są białe (jak w 125) oraz brak znaczka "licencja fiat".

- nawiązanie współpracy kooperacyjnej z ZSRR (Łada)

- rusza produkcja Fiata 125 we Włoszech. Twórcą nadwozia wszechczasów był Dante Giacosa, człowiek, który stworzył wszystkie fiaty, których sukcesy w latach 50. i 60. trzymają tę markę do dziś. A były to między innymi: 500, 600 i Multipla, 128, 1300/1500, 2100, 2300, 126 i 127.
- 28 listopada - pierwszy fiat 125p 1300 (60KM). Była to największa inwestycja pięciolecia 1965-1970, koszt wyniósł 2,76 mld zł i 32,45 mln dolarów.

- marzec - pierwsze fiaty trafiają na rynek

- eksport do NRD, Węgier, Czechosłowacji, montaż Zastawy 125pZ w Jugosławii. Z zakładami Crvena Zastava łączyła FSO wieloletnia umowa kooperacyjna, w ramach której dostarczano sobie podzespoły i całe samochody
- 20 maja - tysięczny fiat:

- październik - szersze boczne wloty powietrza:

- 29 października - pięciotysięczny polski fiat 125p

- Fiat 125p z silnikiem 1500 (70KM)
- W tym roku pojawiają się na tylnej szybie naklejki "HAMULCE TARCZOWE ZE WSPOMAGANIEM". Nie wiem, jak długo je stosowano, ale raczej nie dłużej niż rok.


- eksport do Austrii, Holandii, Finlandii, Francji, Libanu
- 1 października - produkcja 125p w systemie dwuzmianowym
- 15 października - pięćdziesięciotysięczny samochód

- podróż po zmianach we wnętrzu zaczynamy tutaj, kwiecień 1971. Teoretycznie w produkcji było osiem kolorów tapicerki i kilka kolorów wykładziny. W praktyce nie spotyka się wszystkich:

- na MTP kombi, prototyp pick-up, wersje eksportowe RFN, Francja:

- czerwiec - prototyp samochodu sportowego autorstwa Zbigniewa Wattsona:
- wrzesień - pierwsze samochody z dźwignią zmiany biegów w podłodze, zaślepka w kolumnie kierownicy, półka na tunelu, przez pewien czas wyłożona drewnianą okleiną. Starszy typ (biegi w kierownicy) produkowany równolegle do czerwca 1972 roku:


- styczeń - pierwsze miejsce w Rallye Monte Carlo w klasie 1600
- złoty medal w Rajdzie Olimpijskim
- październik - półmilionowy samochód z FSO (fiat 125p)
- prototypy pick-up

- eksport w systemie CKD: Malezja, Irlandia, Cypr
- dwie nowe tapicerki foteli łączące tkaninę skóropodobną i sukno. Kolory: czarno-szary i brązowy.

- Fiat 125p z odsuwanym dachem. Opcja ta zniknęła gdzieś przed 1975 rokiem

- dwuobwodowy układ hamulcowy
- makieta zmodernizowanego nadwozia (dzięki Bogu pozostało makietą, wyglądało to jak połączenie Łady z Wołgą a nie jak duży fiat)


- montownia w Kolumbii i Egipcie
- sanitarka autorstwa Mariana Koraba, pick-up (400kg) autorstwa Jana Politowskiego i Czesława Piechura
- ok. maja - MR73 - klamki kasetowe, krata wlotu powietrza z plastiku, lusterko wewnętrzne bezpieczne. W części produkcji pojawiają się długie podłokietniki przednie, ale krótkie spotykane są nawet w egzemplarzach z połowy 1974 roku:Nie warto jednak być bezkrytycznym wobec zależności między klamkami i przednią kratą:
- czerwiec - na MTP wersja angielska z nową deską rozdzielczą MR75:

- od 15 do 30 czerwca - pobicie trzech rekordów świata:

- druga połowa roku - nowa łamana kolumna kierownicza, koło kierownicy bez ringu, stacyjka po prawej stronie:

- Polski Fiat 125p Finn Special, rok 1973, pojemność 1500, moc 82KM, felgi Compomotive, jasne pasy dla ciemnych lakierów, ciemne pasy dla jasnych:



- ponad 100 tys. aut rocznie
- styczeń - MR74 - elektryczny spriskiwacz szyby, czarna deska rozdzielcza, prędkościomierz wyskalowany do 180km/h:

- luty - w wyniku połączenia Działu Głównego Konstruktora i Ośrodka Sportu Samochodowego powstaje Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Samochodów Osobowych z siedzibą w warszawskiej Falenicy. To tam rodziły sie sportowe wersje fiatów i projekty wersji i zmian.
- wersja luksusowa za dolary wyposażona m.in. w 3-rzędową nagrzewnicę, ogrzewaną szybę tylną, importowane opony, halogeny i metalizowany lakier (kolory: zółto-brazowy, wiśniowy lub niebieski). Zdjęcie poniżej przedstawia włącznik tylnej szyby ogrzewanej i żółto-brązowy samochód z 1972 roku:


- na MTP wersja szwedzka z wycieraczkami na reflektorach i spryskiwaczami w kłach zderzaków:

- maj - wystawa "Warszawa XXX" a na niej prototyp kabrioletu i coupe. Kabriolet, wykorzystujący na przykład tylne lampy od Łady, został zaprojektowany przez Stanisława Więcławskiego. Budowanie coupe z silnikiem od zastawy prowadził zesp; Mirosława Górskiego: nadwozie autorstwa Zbigniewa Wattsona. Konstrukcją zajął się Sławomir Murawski:
- 20 maja - trzystutysięczny duży fiat
- Akropolis i Monte Carlo,w których czarny pasek z boku miał 60mm, obwódka 5mm. W środku obrotomierz i sportowa kierownica. Zawieszenie obniżone,felgi aluminiowe (najczęściej brytyjskiej firmy Compomotive, widoczne na zdjęciach) o rozmiarze 6J13 z ogumieniem 185/70R13. Silnik od 132p: MC - 1600 98KM, Akropolis - 1800 105KM. Każdy egzemplarz przygotowywano osobno, więc mogą się one różnić modelem felg, lusterek. Folder reklamowy z dokładnymi danymi technicznymi w dziale PROSPEKTY. Powstawały również MR-y 75 w wersji MC i Akropolis. Oprócz tradycyjnych ciemnogranatowych pasów po bokach auto miało dach w tym samym kolorze. Wersja Acropolis kosztowała 3600 dolarów, Monte Carlo powinno być o około 200 dolarów tańsze. Przypominam, że zwykły duży fiat kosztował w tym czasie 2000 dolarów a fiat 132 3000 dolarów.Na ostatnim zdjęciu egzemplarz akropolisa, który całkiem niedawno jeździł jeszcze po wybrzeżu Chorwacji. Nie przetrwał w oryginalnym malowaniu, pozostały felgi, sportowa kierownica i oczywiście silnik.



- jamniki (7 kabrioletów i około 70 limuzyn) opracowane przez Zbigniewa Wattsona, Stanisława Łukaszewicza i Czesława Piechura. Limuzyny powstawały także w 1975, 1976 i 1977 roku:
- 22 lipca - kabriolet z Gierkiem, Jaroszewiczem i Wrzaszczykiem na pokładzie jako pierwszy przejeżdża Trasę Łazienkowską w Warszawie:

- montownia w Tajlandii i Indonezji
- 16 marca - rozpoczyna się produkcja MR75 - największe wydarzenie w historii zmian Fiata 125p. Od listopada 1974 w ramach serii szkoleniowej wykonano około 500 nadwozi MR75, głównie w wersjach angielskiej i francuskiej, równolegle produkowano MR74.Modernizacja jest dziełem Włochów, a projektowanie wnętrza do MR75 było jednym z pierwszych zadań Waltera de'Silvy w Centro Stile Fiat. Wokół tych zmian działo się dużo, także po uruchomieniu produkcij, ale po kolei. Zmieniło się ponad 400 części. Ostateczny wygląd zmodernizowanego nadwozia (po prawej stronie nowość: lampki w drzwiach, zwracam uwagę na nowy pas przedni za zderzakiem):Czas na szczegóły. Pierwsze partie MRa wyglądały nieco inaczej i należy to traktować jako przejściówki. Mniejsze wywietrzniki w dachu, starszy wzór dekli, starszy wzór boczków drzwi. Najpierwsze partie nie miały też oznaczenia pojemności silnika na tylnym pasie. Prawie natychmiast zrezygnowano z chromowanego grilla z przodu i chromowanej końcówki wydechu:
Dla MR 75 przeprojektowano całe wnętrze, czyli nie tylko nowa deska rozdzielcza z obrotomierzem, ale także nowy krój boczków i wzór tapicerki foteli plus seryjne zagłówki, plastikowe korbki szyb, zmieniony kształt nakładek pedałów hamulca i sprzęgła, osłony przeciwsłoneczne pozbawione lusterek

- nowe wersje sportowe
- francuska wersja eksportowa Polski Fiat 125pX (wzmocniony silnik)
- czerwiec - produkcja seryjna pick-up:

- druga połowa roku - nowy pas przedni - dodatkowe dwa wloty powietrza:

- listopad - wprowadzenie wycieraczki tylnej ze spryskiwaczem w kombi, początkowo tylko w wersjach skandynawskich, do karetek wycieraczka trafiła na początku lat 80.


- Na początku roku 1976 oferta FSO wzbogaciła się o usportowioną wersję Fiata - model 125p 1500 Sport sprzedawany oczywiście w eksporcie wewnętrznym. Najważniejsze cechy:
- silnik 115 C.076/56 z polerowaną pokrywą zaworów i kadłubem w żółtym kolorze. Moc - 82KM przy 5200obr./min.
- świece Champion, opony Dunlop 175SRx13, olej Castrol GTX
- gaźnik WEBER 34 DCHD - 19
- felgi z lekkiego stopu 5,5J , model Grand Prix, na kapslu na czerwonym tle napis POLSKI FIAT; sportowa kierownica z takim samym znaczkiem; lusterka na błotnikach, halogeny.
Taką właśnie wersją w kolorze sahara L58 jeździł redaktor Maj w serialu "Życie na gorąco". Folder reklamowy w dziale PROSPEKTY

- Wyścigowy Polski Fiat 125p GTI z 16-zaworowym silnikiem o pojemności 1840ccm i mocy 145kW (Fiat 124 Abarth),z pięciostopniową skrzynią biegów. Tarcze hamulcowe były wentylowane, obniżono zawieszenie i dokonano modyfikacji nadwozia. Przy masie 850 kg auto rozwijało prędkość maksymalną 210-240 km/h. Koła z oponami 235/60R13. Wyglądał moim zdaniem bardzo dobrze.
- luty - 500 000 fiatów 125p. Przy młotku sam Gianni Agnelli:

- maj - MR76 - usunięcie podłokietnika tylnej kanapy i obrotowych szybek bocznych. Nową konstrukcję tylnego oparcia, w sumie zubożenia, argumentowano oszczędnościami: 0,325 kg drutu na samochód, 0,8 kg blachy, 0,4 m2 skaju i 0,2 kg pianki poliuretanowej; oraz wygodą dla środkowego pasażera. Zlikwidowanie fletnerki motywowano łatwością, z jaką dzieki niej można się było włamać do samochodu (co jest prawdą). Nowy hamulec ręczny i serwo hamulcowe, w ofercie pojawia się polski, "kwadratrowy" tylny most
- maj - wersja z silnikiem 82KM otrzymuje oznaczenie 'Special':

- 8 listopada - milionowy samochód z FSO (brązowy fiat):

- grudzień - nowy wzór przycisku klaksonu:


- W 1977 roku Włodzimierz Soporek, Jacek Bartoś, Lech Walaszek skonstruowali fiata 125p z sześciocylindrowym silnikiem widlastym z fiata 130, którego rozbił kierowca Jerzego Bieleckiego, dyrektora FSO. Przy pojemności 3238 ccm osiągano 125kW. Zmodernizowano też wersję GTI sprzed roku, dając nowe zawieszenie Uniball, obniżając i poprawiając stateczność. Zastosowano nowe malowanie nadwozia,charakterystyczne dla sportowych 125p z lat 1977-1978. Oba te potwory poniżej
- styczeń - nowy przedni znak fabryczny zawierający nowe logo FSO autorstwa Zbigniewa Wattsona, zwiększony prześwit:

- wersja luksusowa wyposażona w prostokątne reflektory produkcji NRD, halogeny zelmot. Wersja powstawała w latach 1977-1978. Tutaj na MTP:
- ok. września - delikatna zmiana w tapicerce siedzeń, mniej przeszyć wzdłuż siedzisk i oparć np. na fotelach przednich 6 zamiast 8. Znaczek przedni w czarnej plastikowej ramce:

- prototypy: ogar1500, pick-up campingowy, (1976-1978) berlina i pick-up w wersji amerykańskiej.
Amerykański projekt prowadził Mirosław Górski. Trzeba było dużo zmieniać ze względu na restrykcyjne już wtedy normy bezpieczeństwa w Stanach Zjednoczonych. Niestety, ani prototypów ani nawet zdjęć nikt dzisiaj nie uświadzczy.
Ogar: nadwozie z laminatu autorstwa Cezarego Nawrota, podzespoły Fiata 125p i 132, nadwozie projektował zespół Jana Politowskiego:

- Wariacja w jednym egzemplarzu - GTJ z silnikiem 2.0 o mocy 112KM. Na ostatniej fotografii wersja ze zderzakiem przednim i lusterkami.




- ok. połowy roku - nowy węższy układ znaczków na tylnym pasie przystosowany do nowych tablic rejestracyjnych.
- wrzesień - koło kierownicy z Poloneza, usunięcie zamka z tylnej klapy na rzecz dźwigienki obok siedzenia kierowcy:

- prototyp karawanu z napędem elektrycznym
- sierpień - odblaski zamiast lampek w drzwiach, brak kieszeni w drzwiach przednich, nowy pas przedni (brak szczebelków).
- prototypy samochodu 4x4 (wykorzystano elementy Łady Niwa):

- pick-up 550kg
- karawan na wydłużonym kombi
- kwiecień - czarne wywietrzniki w tylnych słupkach, czarne plastikowe listwy progowe wewnętrzne, zmiana chromowanych spryskiwaczy przedniej szyby na czarne:
- październik - w eksporcie wewnętrznym pojawia się zamiast dopłat za wyposażenie dodatkowe przy odbiorze, wcześniejszy wybór spośród trzech wersji wyposażenia: popularnej (krótkie podłokietniki, brak zapalniczki, brak kołpaków kół, brak półki po lewej stronie pod tablicą rozdzielczą, brak lampki bagażnika , brak zagłówków, progi malowane na czarno, brak popielniczek z tyłu), standard (to, czego w podstawowej wersji "brak", obrotomierz, listwy boczne), luksusowa (silnik 82KM, bezwładnościowe pasy bezpieczeństwa, ogrzewanie tylnej szyby, halogenowe lampy przeciwmgłowe, przednie siedzenia z poloneza z sukna, radio skald + antena radiowa, nadkola kół przednich, opony uni-royal, ramiona i pióra wycieraczek - czarny chrom,znaczek "lux")Powyższa specyfikacja była tą oficjalną, w rzeczywistości produkowano różne wersje przejściowe pomiędzy powyższymi zależnie od dostępności części. Na początku 1981 roku wersja popularna kosztowała 2700 dolarów, standard 2900 dolarów, lux - 3270 dolarów. Dopiero wersja luksusowa odpowiadała cenowo popularnej wersji Poloneza.



- koniec roku - usunięcie listw progowych, czarne (zamiast srebrnych) ramki kloszy lamp przednich na rynek krajowy. Chromowane ramki w eksporcie do 1989 roku:

- czerwiec - zmiana nazwy handlowej w Wielkiej Brytanii. Znaczek "Polski Fiat" zastępuje "FSO Cars", nowa nazwa modelu to FSO 1300 i FSO 1500. Od 1983 roku obowiązuje okrągłe logo FSO takie jak w Polsce.

- ok. września - nowe zagłówki, popielniczka przednia z Poloneza
- pick-up wyd;u;ony

- zmodyfikowane wersje wyposażenia: popular II; standard; luksusowa
- pierwszy kwartał - z tylnej klapy zniknęło zagłębienie po zamku, nowe boczne wyloty powietrza na desce rozdzielczej (klapki). Poniżej wersja zubożona/popularna z tego okresu z nazwą z roku '83:

- 1 stycznia - nowy znak fabryczny (logo FSO), nowa szata oznaczeń firmowych.Zmiana nazwy na FSO 125p (FSO 1300/1500). Jednocześnie w eksporcie wewnętrznym fiat przybrał nazwę FSO Berlina:

- kwiecień - przy okazji zmian uregulowano wersje wyposażenia:
FSO 125p 1.3C,1.5C - wewnętrzne korbki i klamki drzwi z poloneza, zagłówki, brak listw bocznych i chromków na ramkach drzwi, boczne kierunkowskazy, małe czarne kołpaki zamiast metalowych, przednie podłokietniki małe. Z lewej strony wersja przedprodukcyjna z czarnymi ramkami drzwi i nakładkami na piastę zamiast dekielków. Nakładki stosowano do sierpnia:FSO 125p 1.3L,1.5L - C + obrotomierz, ogrzewanie tylnej szyby, zapalniczka, lampa oświetlenia bagażnika oraz wnętrza, uchwyty dla pasażerów, czasowy regulator pracy wycieraczek, boczne nakładki przednich foteli, boczne listwy i chromki ramek drzwi, duże podłokietniki z przodu, jedna pozioma listwa metalowa na boczkach drzwi, popielniczki z tyłu. Z lewej strony wersja przedprodukcyjna, chromowe lampy z przodu i lusterko kierowcy. W praktyce stosowane w eksporcie: - listopad - skrzynia biegów z poloneza, wymusiło to nową obudowę, poniżej w wersji L z lat 1983/1984:

- W 1983 roku w ramach Rajdowych Samochodowych Mistrzostw Polski ufundowano Puchar FSO (od 1985 roku nazwa to klasa A-14). Dla jej potrzeb Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Fabryki Samochodów Osobowych zbudował w latach 1983-1985 15 sztuk samochodu FSO 1500A, które sprzedawano zawodnikom rekomendowanym przez PZMot. Auta te miały silnik rozwiercony do pojemności 1600, moc ok. 75kW(100KM),pięciobiegową skrzynię biegów, szerokie obręcze kół (najczęściej stalowe), szczątkową klatkę bezpieczeństwa, fotele kubełkowe Fusina, pasy Klippan. W silniku instalowano sportowe wałki rozrządu, udoskonalano głowice i kolektory, przerabiano seryjne gaźniki. Od 1984 roku montowano kłową skrzynię biegów Colotti i szperę tylnego mostu.Z zewnątrz rajdówki fabryczne miały sportowe malowanie nadwozia, różne dla kolejnych roczników, wlew paliwa przy tylnym słupku (zbiornik paliwa przeniesiony do bagażnika) oraz (najczęściej) zamontowane czarne zderzaki z laminatu i biały pas na przedniej szybie z logiem fabryki.

- silnik poloneza w wersjach 1.3ML, 1.5MC, 1.5ML i 1.5MS (wzmocniony - 82KM)
- pojawiają się materiałowe tapicerki siedzeń (do 1987 roku rzadkość):


- ok. marca - chromki na ramkach drzwi i listwy boczne w standardzie; nowe boczki drzwi: brak metalowych listw, z przodu małe podłokietniki we wszystkich wersjach (długie tylko dla karetek pogotowia), z tyłu popielniczki z poloneza we wszystkich wersjach, w każdej wersji uchwyty dla pasażerów i regulator pracy wycieraczek, jedna lampa oswietlenia wnętrza w podsufitce:

- ok. września - lampa przeciwmgielna, nowy wzór chlapaczy, nowa konsolka sterowania ogrzewaniem:

- później w tym samym roku - zmiana we wzorze foteli, zdjęcie poniżej przedstawia wersje przejściową, docelowe było wgłębienie w siedzisku, widoczne na zdjęciach wnętrza z następnych lat:

- FSO 125p 1.3ME,1.5ME - na MTP premiera wersji ekonomicznej z elektronicznym zapłonem - w praktyce zastąpiła ona wersję ML. W niewielkich ilościach powstaje ciągle wersja MS. Silnik o pojemności 1300 cm sześciennych z Poloneza stosowany był tylko w wersji angielskiej:

- wycofanie wersji podstawowej (C) z oferty eksportu wewnętrznego

- FSO 125p 1.6D z silnikiem VW - 100 sztuk przeznaczonych do eksportu wewnętrznego w cenie 4500 dolarów:


- luty - czarne ramki szyby przedniej i tylnej, czarne listwy boczne, skóropodobna osłona dźwigni zmiany biegów zamiast gumowej:


- około połowy roku - nowy przedni znak fabryczny autorstwa Tytusa Walczaka:

, nowy zestaw wskaźników (okrągłe zegary), w wersji C zamiast obrotomierza zaślepka z napisem FSO; czarne (wcześniej w połowie czerwone) przyciski na konsoli środkowej:


- rzadko spotykana materiałowa tapicerka w kolorze brązowym:


- pojawia się trzeci wzór materiałowej tapicerki, przez Fabrykę nazwany "diagonalnym", w kolorach szarym i brązowym:





















































